Tescilli tasarım örneği: Mihenk bahçe salıncağı

Bir mobilya ürünü nasıl korunur? Ürünün teknik çözümü patentin ya da faydalı modelin konusudur; ürünün görünümü ise endüstriyel tasarım tescilinin. Mobilyada rekabetin büyük bölümü görünüm üzerinden yürüdüğü için, bir modelin formu çoğu zaman ilk korunması gereken varlıktır. Bu yazıda tasarım tescilinin neyi koruduğunu, hangi şartlarla alındığını ve bir ürün üzerinde nasıl işlediğini Türkiye’de üretilen gerçek bir örnekle anlatıyoruz.

Tasarım tescili neyi korur?

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’na göre tasarım, bir ürünün tümünün veya bir parçasının çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme ya da yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür. Tescil için iki şart aranır: yenilik ve ayırt edici nitelik. Tasarım, başvuru tarihinden önce kamuya sunulmuş bir tasarımla aynı olmamalı ve bilgilenmiş kullanıcıda farklı bir genel izlenim bırakmalıdır. Yalnızca teknik işlevin zorunlu kıldığı görünüm özellikleri koruma dışında kalır; tasarım ile patentin ayrıldığı sınır burasıdır.

Koruma süresi başvuru tarihinden itibaren beş yıldır; beşer yıllık dönemler hâlinde yenilenerek toplam yirmi beş yıla kadar uzatılabilir. Tescil sahibi, tasarımın uygulandığı ürünün izinsiz üretilmesini, piyasaya sunulmasını, satılmasını ve ithal edilmesini engelleyebilir.

Başvuru süreci, görsel hazırlığı ve gerekli belgeler için tasarım tescili hizmet sayfamıza bakabilirsiniz.

Gerçek örnek: Mihenk

Deniz Salıncak’ın Gelibolu’daki fabrikasında üretilen Mihenk 2400 masif İroko bahçe salıncağı, bir mobilya ürününde tasarım tescilinin nasıl kurgulandığını gösteren iyi bir örnek. Ürünün formu ve beş kademeli açılım mekanizması, Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde 2026 000125 numarasıyla tescillidir; koruma 09.01.2026 tarihinden itibaren beş yıl geçerlidir ve yenilenebilir. Üreticinin açıkladığı kapsam, yalnızca salıncağın görünümünü değil, kademe/açılım mekanizmasını da içerir.

Bu örneği öğretici kılan ayrıntı, ürünün tek bir sabit hâlinin olmamasıdır. Sırt kademeli olarak yatırılır ve beşinci kademede salıncak yatağa dönüşür; her kademe ürünün siluetini değiştirir. Hareketli parçası olan bir üründe doğru uygulama, her konumun ayrı görselle başvuruya eklenmesidir. Başvuruya konulan görseller korumanın sınırını çizer; eksik bırakılan bir konum, ileride yalnızca o konumu kopyalayan bir ürüne karşı koruma boşluğu yaratabilir.

Mobilya üreticileri için üç ders

1. Tescil, ürün piyasaya çıkmadan önce yapılmalıdır. Kanun tasarımcıya on iki aylık bir hoşgörü süresi tanısa da, önce tescil sonra tanıtım en güvenli sıradır.
2. Açılır sırt, katlanır kol, uzayan tabla gibi hareketli parçası olan ürünlerde her konum ayrı görsel olarak başvuruya eklenmelidir.
3. Tasarım tescili görünümü korur. Mekanizmanın teknik çözümü de özgünse patent veya faydalı model başvurusu ayrıca değerlendirilmelidir; iki koruma birbirini tamamlar, biri diğerinin yerine geçmez.

Tescil belgesi, formun kime ait olduğunun kanıtıdır. Belgeyi ürün sayfasında paylaşan bir üretici, alıcıya ve olası bir ihlal davasında mahkemeye aynı cümleyi kurar: bu form bize aittir.